©2019 by De Zinhoeve. Privacy

  • Sharon Vandousselaere

Zelfleiderschap en corona: psychologische en economische impact



Op deze internationale “Day of happiness” deel ik graag tips en inzichten met je om beter met de psychische uitdaging van corona om te gaan.


Ondernemers worden massaal boos, angstig of moedeloos. Ze worden enorm getroffen door de corona-maatregelen en ondervinden economische en psychische impact. Deze laatste wordt uit het oog verloren, gezien dit het terrein van de psycholoog is. Daarom help ik ondernemers, maar in feite iedere mens, met dit artikel graag naar het beter omgaan met de psychische uitdaging van corona.


Inhoud artikel "Zelf-management en corona":

  1. operationele uitdaging: corona-piek

  2. psychologische uitdaging: ""angst- of moedeloosheid/hopeloosheid"-virus

  3. economische uitdaging: humane en sociale plicht

  4. psychologische oplossingen voor hoop en vertrouwen

  5. economische opportuniteiten & impact op gemoed


Operationele uitdaging


In essentie ligt de grootste uitdaging van het corona-virus en -maatregelen in het operationele luik. Op medisch vlak ligt de grootste angst in “de piek”, die we qua zorgkundige dienstverlening operationeel niet aankunnen. Op economisch vlak kunnen bedrijven, die niet verplicht moeten sluiten, de boel eveneens niet meer draaiende houden.

Qua psychische problematiek staan we echter ook voor een grote uitdaging: cijfers omtrent zelfmoord, antidepressiva en burn-out swingden nu al de pan uit en waren dagelijks nieuws. Welke impact zal de heersende angst en de financiële gevolgen hierop hebben?


Dit artikel belicht wat we kunnen doen om de mogelijkse piek van psychische problemen, die zich pas veel later zal manifesteren, af te remmen of in te perken.

Psychologische uitdaging


Een sluiting of financiële crisis van je zaak ligt buiten je impact, maar de psychische gevolgen ervan, zoals moedeloosheid, angst, paniek, verdriet of hopeloosheid, wel. Net zoals het corona-virus een individuele opstoot-periode kent en een maatschappelijke piek-periode, zullen we het “psychologische angst-virus” zelf hoogstwaarschijnlijk meemaken en op maatschappelijk vlak een piek zien.


We zullen deze piek van psychische problematieken echter pas een tijd later zien.


De effecten en gevolgen van fysieke ziekte zijn zeer zichtbaar en daarom grijpen we gelukkig, zo goed als mogelijk, in. De psychische gevolgen van een “angst- of moedeloosheid/hopeloosheid-virus” zijn echter moeilijker op te merken en dus grijpen we vaak te laat in.


Ik zie het als onze taak als psychologen om mensen te helpen deze onzichtbare processen bloot te leggen, die zich in je hoofd en in je gevoelswereld afspelen. We kunnen niet vermijden dat we blootgesteld gaan worden aan het angst- en moedeloosheid/hopeloosheid-virus, maar we kunnen onze immuniteit ertegen boosten en we kunnen, eens we het te pakken hebben, ook zorgen dat we snel en goed herstellen.

Op deze manier werken we simultaan aan een samenleving waarbij we fysiek en psychisch zo goed als mogelijk met deze crisis kunnen omgaan.


Economische uitdaging


Erwin Vandousselaere, CEO van Summa -11e beste maakbedrijf België MT top 100 2018- , roept bedrijfsleiders op om hun verantwoordelijkheid te nemen en de absolute prioriteit nu op de veiligheid en gezondheid van de medewerkers te plaatsen.


Dit door bedrijfsmaatregelen zoals bezoekersverbod in het bedrijf, thuiswerk voor de bedienden en desnoods via extremere maatregelen zoals economische werkloosheid of desnoods sluiting. Daarnaast dient elk individu zijn verantwoordelijkheid te dragen. Niet gaan werken om dan thuis een feestje te houden, is evidentelijk geen optie.


In zijn ruim 40 jarige internationale directie-carrière maakte Erwin reeds crisissen mee. Hij blijft rustig, aanvaard de onvermijdelijke impact, maar stuurt wel aan op drastische ingrepen, waar we als mens allen mede-verantwoordelijkheid voor dragen. "We kunnen enkel de economische schade beperken door zo snel mogelijk in te grijpen om door deze crisis heen te navigeren", aldus Erwin.


Humane en sociale plicht


Erwins focus ligt op de humane en sociale plicht als werkgever en pas in tweede instantie op de core business-doelstellingen.


"Eens de business herleeft na de crisis moeten we zorgen dat de mensen effectief ingezet kunnen worden. Onze mensen vormen het kapitaal van de firma. Zonder hen kunnen we geen omzet draaien, geen machines maken, etc." - Erwin Vandousselaere, CEO Summa

Summa wil daarnaast ook sociaal hun steentje bijdragen. Zo snijden hun snijmachines op dit moment massaal nieuwe mondmaskers voor Belgische ziekenhuizen. Een leverancier in China heeft hen zonet nog 500 chirurgische maskers opgestuurd, die Erwin zo snel mogelijk aan het AZ Damiaan Oostende bezorgt.

"Wij willen ons steentje bijdragen in het algemeen belang om de mensen in de medische wereld die nu dag en nacht voor ons ter beschikking staan, te steunen"- Erwin Vandousselaere, CEO Summa

Altruiïsme en andere helpen loont. We creëren er een betere samenleving door én je krijgt er een beter gevoel van. In mijn laatste boek "persoonlijk leiderschap" weergeef ik wetenschappelijke studies die letterlijk gunstige breinveranderingen meten op je geluksniveau, door meditaties te doen waarbij je anderen het beste toewenst (mildheids- of "meta"-techniek genoemd).



Psychologische oplossingen



Mindset


Veel ondernemers zien het kapitaal en werk dat ze in hun levensdroom hebben gestoken, verloren gaan. Dit heeft ongetwijfeld een psychische weerslag. Je psyche is echter voor een stuk onder invloed van je bewustzijn.


Dat betekent dat je gedeeltelijk kan beïnvloeden hoe je je voelt bij nare omstandigheden door je bewust te zijn van wat je denkt en je gedachten zelf aan te sturen.

Dit proces vergt wat training, maar talrijke psychologen en therapeuten kunnen je hierbij helpen. De psychologencommissie adviseerde psychologen om actief te blijven werken via skype, omdat er nu zo’n grote nood is aan bijstand. Deze week werd reeds een rampzalige stijging van angst- en paniek-aanvallen gepubliceerd.



Ben je zelf angstig of paniekerig?



Noodzakelijke "stop"


Zelf zie ik een aantal ondernemers in mijn omgeving die hun kleine zaak, met minder dan 10 personeelsleden, moesten sluiten. Het gaat om mensen waarvan ik zelf reeds een tijd een piek in uitputting, gedeprimeerdheid of conflicten thuis zie aankomen. Dit ten gevolge van de chronische stress waaronder ze leiden in hun drukke zaak.


Ook hier vormen vaak operationele problemen de basis voor de stress die op de zaakvoerder terugvalt: te weinig of afwezig personeel, zelf fysieke klachten krijgen waardoor men meer moet rusten en het niet meer kan bolwerken, klantenverloop ten gevolge van operationele problemen, …

Daarbovenop zie ik in vrijwel mijn gehele omgeving de afgelopen jaren een enorme stijging van uitdagingen en veranderingen. Dit zowel op privé-vlak (relationeel) als werkvlak (bv. overname, medewerkers die uitvallen of klantenverloop).


Verandering betekent psychisch verstoring


De ene persoon kan beter omgaan met verandering dan de andere, maar het vergt steeds een aanpassing en dit vergt cognitieve/mentale energie. Idealiter gaan we dus tijdens verandering net meer rusten om ons brein te voeden voor al deze aanpassingen en beslissingen.


In realiteit betekent verandering echter meestal het tegenovergestelde: de stress en werkdruk stijgen en er is minder tijd voor ontspanning of leuke dingen zoals hobby’s of tijd met geliefden.

Beïnvloed zelf je psyche richting hoop en optimisme


Een concrete tip voor wie het minder of niet meer ziet zitten is om je gedachten en perspectief zelf te gaan sturen. In de gevallen in mijn omgeving van zaakvoerders die op de rand van ziekte of burn-out stonden, is dit een welkome pauze en een uitnodiging om te herzien hoezeer deze zaak nog steeds strookt met hun levensdoel.

`

Misschien kan het financieel verlies gecompenseerd worden door een béter leven met meer levenskwaliteit en minder focus op zakelijk succes?

Hierbij helpt het om te focussen op je ruimere levensdoel.


Je levensdoel en waarden blijken de grootste zingever, motivator en drijfveer te zijn, dus vind jouw zingeving!

Vind vervolgens een manier om je beslissingen en activiteiten aan je zingever/levensdoel te koppelen.

Misschien wil je mensen of bedrijven helpen, misschien wil je een brug zijn die mensen informatica beter helpt begrijpen, culturen verenigen of kinderen helpen opgroeien? Dan kan je vandaag starten met hier informatie over op te zoeken, je ideeën neer te schrijven, erover te skypen ;-), schrijven, tips delen via social media, spelen met je kinderen, ....


Dit zal je energie en optimisme schenken, als tegenhanger voor de stress en angst die sowieso een stuk aanwezig is.


Economische opportuniteiten


Het zien van nieuwe kansen zal je helpen om je gemoed positief en vol vertrouwen te houden. Een groot stuk van hoe we ons voelen, wordt bepaald door waar we onze aandacht op richten.


Lees dus meer blogs als deze ipv angstaanjagende mediaberichten om je beter te voelen. Er is een grens aan "goed-geïnformeerd" zijn.

Zelf volg ik enkel de overheidsinformatie omtrent corona en vermijd ik andere persberichten. Ik ben nu al drie keer door een persbericht die mij werd doorgestuurd toch richting paniekenigheid getrokken, en telkens bleek het om "opgeblazen" informatie te gaan die niet concreet waar was maar eerder speculatie. Paniek voor niets dus.


Business opportuniteiten en uitdagingen


Afhaalaanbod- Naast crisis, ziet wie luistert naar de klantenbehoeften ook opportuniteiten. Zo geniet ik zelf van de nieuwe afhaalservice in een restaurant waar ik hier al jaren op wacht. Zij vertelden me zelf dit als een experiment te zien en, bij positief effect, te blijven aanbieden.


Digitalisering - Ook op het vlak van digitalisering zien we in mijn branche, dat wie "mee is met zijn tijd", er nu de vruchten van plukt: meetings, klantenafspraken, trainingen kunnen gewoon doorgaan via digitale platformen en kanalen.


Ook voor vele andere branches is dit een tijd om online verkoop-, vergader-, etc. opties te overwegen, want de post-corona tijd zal er misschien nooit meer uitzien zoals voorheen en dus ook niet de klantenvoorkeuren.

Misschien zullen klanten straks blijven online kopen ipv in jouw zaak, dus wordt het tijd om online te gaan of te beslissen dat een andere uitdaging je beter ligt.


Thuiswerk- Wegens de operationele- als een vertrouwenskwestie is thuiswerk een onderwerp waar veel zaakvoerders twijfelachtig tegenover staan. Deze tijd zal ongetwijfeld veel waardevolle lessen hieromtrent opleveren en het toekomstige beeld en organiseren hieromtrent vormgeven.


Communicatie- We zijn allemaal anders en in het hoofd an de ander kijken is vaak moeilijk. Verbinden en communiceren zijn hierdoor "leerpunten" voor velen , maar toch top-prioriteiten voor managers en zaakvoerders. In deze tijden is het nodig om naar je klanten en medewerkers helder en daadkrachtig te communiceren.


Zelfmanagement- Goed communiceren en verbindend leiden doe je allereerst vanuit een goed zelf-management. Dat betekent dat je voor jezelf hebt uitgemaakt wie je bent (als leider) en wat niet (waarmee je je dus omringt) , wat je wil (met je zaak bv.) en wat je niet wil (bv. durf je bepaalde klantensegmenten afstoten).


De "zelf-managers" plukken nu de vruchten van hun persoonlijk-groei-investering doordat ze sterker staan en een boegbeeld zijn voor medewerkers en klanten die in angst leven.

De anderen krijgen een uitgelezen uitnodiging om hiermee aan de slag te gaan.


Afsluitend


Ik hoop je met deze tips een stuk geïnformeerd en geïnspireerd te hebben om ook met de psychische kant van dit verhaal aan de slag te gaan. Als we dit allen doen, vermijden we ook een psychische-dip en kunnen we zelfs dankbaar zijn voor wat we in de vrijgekomen ruimte en tijd wél nog kunnen doen.


Dankbaarheid is een psychologische antidote voor stress en angst. Oefen er dus voldoende mee.


Warme groet


Sharon Vandousselaere

Zaakvoerder De Zinhoeve

Bedrijfspsychologe en -economiste


www.zinhoeve.be